(ou por que case todos os partidos pensan igual, aínda que finxan o contrario)
Hai unha escena repetida ata a saciedade:
- esquerda contra dereita
- debates
- escándalos
- insultos cruzados
- sensación de loita constante
E logo miras con calma…
e as decisións de fondo cambian pouco (nada).
Non é casualidade.
É hexemonía.
Que significa que unha ideoloxía sexa hexemónica?
Non significa que todos a defendan explicitamente.
Significa algo máis eficaz:
ninguén sente a necesidade de defendela.
O liberalismo non se discute.
Asúmese.
É o chan sobre o que se pisa.
O aire que se respira.
O “normal”.
Dereita liberal, esquerda liberal
En América —do norte ao sur— a maioría dos partidos políticos comparten o mesmo marco básico:
- defensa da propiedade privada
- centralidade do individuo
- mercado como organizador principal
- política como xestión, non como transformación
Logo discútese:
- canto Estado
- canto imposto
- canto gasto social
- canto discurso identitario
Pero o núcleo non se toca.
Iso non é pluralidade ideolóxica.
É variación estética.
Liberalismo: a ideoloxía política do capital
Aquí convén chamar ás cousas polo seu nome.
O liberalismo non é:
- neutral
- técnico
- natural
É a ideoloxía que mellor encaixa cun sistema baseado en:
- acumulación de capital
- propiedade privada dos medios de producción
- competencia
- individualización do éxito e do fracaso
Por iso sobrevive a gobernos de cores distintas.
Por iso se adapta.
Por iso sempre parece razoable.
O capital non precisa bandeira.
Precisa regras previsibles.
O individuo por riba da comunidade
Outro piar fundamental:
O liberalismo parte dunha idea moi concreta de persoa:
o individuo precede á comunidade.
Primeiro estás ti.
Logo, se acaso, o colectivo.
Os dereitos concíbense como individuais.
As obrigas, como molestas.
O común, como algo secundario.
E así:
- a desigualdade convértese en responsabilidade persoal
- o conflito estrutural en fracaso individual
- a pobreza en erro
- a riqueza en mérito
Todo encaixa.
Por que mesmo a esquerda fala liberal
Aquí vén a parte incómoda.
Moita esquerda institucional:
- acepta o mercado como dato
- discute só a redistribución
- evita cuestionar a propiedade dos medios de producción
- renuncia a pensar alternativas sistémicas
Non porque non saiba.
Senón porque sabe o prezo de non facelo.
Fóra do marco liberal:
- non hai financiamento
- non hai estabilidade
- non hai cobertura mediática
- non hai “responsabilidade”
O sistema premia a quen non o discute.
O liberalismo como lingua franca
O liberalismo funciona como unha lingua común.
Mesmo cando se critican os seus efectos,
faise co seu vocabulario:
- eficiencia
- competitividade
- innovación
- emprendemento
- liberdade de elección
Intentar pensar política fóra dese marco
soa “radical”, “utópico” ou “irresponsable”.
Non porque o sexa.
Porque non temos palabras hexemónicas para dicilo.
A falsa polarización
Mentres tanto, o espectáculo continúa.
Debates constantes sobre:
- símbolos
- costumes
- moral
- identidade
Todo moi intenso.
Todo moi polarizado.
Pero o esencial:
- quen controla os recursos
- quen decide a produción
- quen teita o prezo do aluguer
- quen posúe as infraestruturas
queda fóra de foco.
A polarización entretén.
A hexemonía permanece.
A pregunta que rompe o decorado
Aquí vai a pregunta clave:
Que opción política maioritaria cuestiona de verdade a primacía da propiedade privada sobre o ben común?
Se non atopas moitas,
non é por casualidade.
É porque o liberalismo
non é unha opción máis.
É o marco no que se xogan todas.
Peche (sen épica barata)
O liberalismo non precisa que o votes.
Xa gañou antes de que che deixen escoller.
Está nos partidos,
nas institucións,
nos medios,
na linguaxe,
e ata nas preguntas que se consideran razoábeis.
Entender isto non resolve nada automaticamente.
Pero é o primeiro paso para algo moito máis perigoso:
imaxinar política fóra do marco do capital.
E iso, curiosamente,
segue sendo o verdadeiramente radical.
Deixa unha resposta