A xente non quere traballar.

(ou como repetir unha mentira ata que pareza verdade)

Hai frases que non se discuten. Repítense.
Como un mantra. Como unha verdade revelada.

“A xente non quere traballar”.

Escóitase no bar, na radio, nos comentarios de prensa dixital, nos grupos de WhatsApp e, por suposto, en LinkedIn, ese lugar marabilloso onde a explotación leva filtro sepia e ton motivacional.

E canto máis se repite, máis “lóxica” soa.
Ata que xa non fai falla explicala. Só asentir.

Pero imos facer algo pouco habitual: pensar.

Quen é “a xente”?

Primeira pregunta incómoda, básica, elemental:

Quen é exactamente “a xente”?

• A moza que encadea contratos de dous meses?
• O repartidor autónomo falso que traballa 10 horas ao día?
• A camareira que cobra 1.100€ nunha cidade onde o alugueiro custa 800?
• O rapaz que emigra porque aquí non hai nada “acorde ao seu perfil”?

Ou falamos dunha entidade abstracta, sen rostro nin condicións materiais, á que se lle pode botar a culpa de todo sen consecuencias?

Porque curiosamente, “a xente” nunca inclúe:

• herdeiros
• rentistas
• consellos de administración
• grandes patrimonios

Sempre son os de abaixo os que “non queren”.

Traballar… pero en que condicións?

Segunda pregunta, aínda máis molesta:

Traballar, si. Pero a cambio de que?

Porque a maioría da xente non di “non quero traballar”.
O que di —cando pode dicilo— é:

non quero traballar así.

• Con horarios imposíbeis
• Con soldos que non chegan a fin de mes
• Sen estabilidade
• Sen conciliación
• Sen tempo para vivir

Iso non é preguiza.
Iso é instinto de supervivencia.

Pero claro, se dis isto, xa non encaixa no relato.
E o relato é sagrado.

A trampa moral: converter un problema estrutural nun defecto persoal

“A xente non quere traballar” é unha frase perfecta porque fai tres cousas á vez:

1. Individualiza o problema
   Non é o mercado laboral, non son os salarios, non é o custo da vida. É a túa actitude.
2. Moraliza a pobreza
   Se non che vai ben, algo fixeches mal. Falta de esforzo. Falta de valores.
3. Absolve o sistema
   Se o problema es ti, o sistema queda limpo. Non hai nada que cambiar.

Maxistral.
Ideoloxía en estado puro.

Un pouco de realidade (sen dramatismos)

Dato incómodo número 1:
A produtividade leva décadas subindo.
Os salarios reais, non.

Dato incómodo número 2:
Trabállase máis horas (directas ou encubertas) ca nunca.
Con menos seguridade e máis ansiedade.

Dato incómodo número 3:
O problema non é a falta de emprego.
É a calidade do emprego.

Pero estes datos non entran ben nun titular de 10 segundos.
E sen titular, non hai relato.
E sen relato, non hai culpable claro.

Antes si que se quería traballar, non?

Outra frase clásica:

“Antes traballábase e non se protestaba”.

Antes tamén:

• había un salario que permitía mercar casa
• un só soldo mantiña unha familia
• o alugueiro non comía medio salario
• a expectativa de futuro non era unha broma cruel

Pero iso non se menciona.
Porque a memoria selectiva tamén é ideolóxica.

O pasado convértese nun decorado moral onde todo era máis duro… pero máis xusto.
Falso.
Era duro, si.
Pero tamén máis previsíble.

O que realmente molesta

Sexamos honestos.

O que molesta non é que a xente non queira traballar.
O que molesta é que xa non acepte calquera cousa.

Que pregunte.
Que compare.
Que diga “non”.
Que non dea as grazas por ser explotada.

Porque un traballador resignado é un recurso.
Un traballador consciente é un problema.

A pregunta que nunca se fai

Aquí vai a pregunta que nunca aparece nos debates serios:

Por que alguén debería querer traballar en condicións que non permiten vivir con dignidade?

Silencio incómodo.

Entón aparecen palabras como:

• sacrificio
• cultura do esforzo
• xeración de cristal
• falta de compromiso

Todas moi útiles para non falar do esencial:
quen gaña e quen perde con este modelo laboral.

Repetir non converte unha mentira en verdade

Que algo se repita moito non o fai certo.
Só o fai familiar.

“A xente non quere traballar”
é unha frase deseñada para que deixes de facer preguntas.

Aquí imos facer xusto o contrario.

Porque o problema nunca foi a falta de ganas de traballar.
O problema é pretender que a xente viva mal, cale e dea as grazas.

E cada vez menos xente está disposta a facelo.

Iso non é vagancia.
É conciencia.

E iso, para algúns, é imperdoáble.